MANAVLARIN DOĞUM GELENEKLERİ
Genel olarak evlenen çiftlerin bir iki yıl içinde çocuk sahibi olmaları çevresi tarafından istenir. Olmadığında bazı zorlamalarla çocuk için teşvik yapılır. Hamile kalan kadın, doğum öncesinde bebeği için hazırlıklara başlar. Bebeğin giyeceklerini ve yatağını hazırlar. Hamilelik sırasında bilimle ilişiği olmayan bazı inanışlar da çevre halkı tarafından uygulanmaya çalışılır. Meselâ, kırmızı ete bakma, tav gibi batıl inanışlar anne adayına empoze edilir. Doğan çocuğa adının konması uzun yıllar öncesinde genellikle büyükler tarafından sülâle isimleri tercih edilerek konurdu.
İsim konma işinde, bebeğin ana ve babasının isim koyma hakkı pek yoktu. Zamanımızda da bu kural uygulanmaya devam etse de, çocuk sahibi ana ve baba genelde kendi istedikleri isimleri çocuklarına koymaya başladılar.
İsim koyma işi doğumdan sonraki bir hafta içinde yapılır. İsim konacağı gün kız ve oğlan tarafının büyükleri bir araya gelirler. Aile büyüğü olan baba çocuğu kucağına alarak kıbleye dönüp çocuğun kulağına ezan okur ve tespit edilmiş olan ismi bebeğin kulağına senin adın (…..) olsun diyerek üç defa söyler ve böylece çocuğun adı konmuş olur.
Bebeğin yaşamındaki bir diğer gelenek de çocuğun (kırklanması) olayıdır. Doğumdan sonra ki 40. gün çocuk yıkanır.
MANAVLARIN SÜNNET CEMİYETİ GELENEKLERİ
Müslümanlığın bir gereği olan sünnet işi de yöremizde çok önem verilen olaylardan biridir. Genellikle ilkokula başlama çağına gelen çocuklar sünnet olayı ile tanışırlar. Sünnet, bir düğün havası şenliğinde yapılır. Davet edilen insanlara yemek verilir. Sünnet olacak çocuk arabalar konvoyu ile şehir turu yaptırılıp müzik grubu eşliğinde dolaştırılır. Eve gelen çocuğa sünnet öncesinde ve sonrasında akrabaları ve komşuları tarafından çeşitli hediyeler takılır. Para verilir.
Yöremizdeki en çok önemli sünnet olayı da sünnet yatağıdır. Yatak özel olarak hazırlanır. Yatağın etrafı oyalı yazma ve çemberler ile birbirine tutturularak süslenir. Çocuklar da özel kıyafetler içinde sünnet için hazırlanırlar.
MANAVLARIN ASKER UĞURLAMA GELENEĞİ
Manavlardaki en önemli olaylardan biri de asker uğurlama olayıdır. Yöremizde, askere gitmeyen erkekleri adamdan saymazlar. Askere gitmesi yaklaşan erkekler için adeta düğün havasında geçen eğlenceler ve geceler düzenlenir. Askere gitmesine birkaç gün kalan erkek için çevre köylere ve tanıdık arkadaşlarına davetiye gönderilir.
Bu davetiye düğün davetiyesi ile eş değerdedir. Eğlence gecesi gelen misafirlere yemek ve ikramlar yapıldıktan sonra müzik eşliğinde gece boyunca oyunlar oynanır. Asker adayına, hayırlı teskere olması dileğiyle vedalaşıp ayrılırlar. Gideceği son hafta boyunca hısım, akraba ve dostlarının evlerini de dolaşan asker adayına çeşitli hediyeler verilir. Uğurlama günü toplanan mahalle veya köy sakinleri onu dualar eşliğinde yollarlar. Asker adayı giderken büyüklerin ellerini öperek onlarla vedalaşıp asker ocağına uğurlanır.
MANAVLARIN CENAZE VE TAZİYE GELENEKLERİ
Sakarya ilinde yaşayan Manavlar, geleneklerine son derece bağlı insanlardır. Mutlu günlerde olduğu gibi ölüm törenlerinde de, herkes bu hüzünlü olaya katılarak cenaze sahibinin teselli etmeye çalışır.
Cenaze sahibinin komşuları mezarın kazılmasında, mertek dediğimiz mezar tahtalarının hazırlanmasında ve tüm hazırlıklarında komşusuna yardım için birbirleri ile yarışırlar. Komşular, ilçe dışındaki tanıdıklarına ölümü haber vererek cenazeye katılmasını sağlarlar. Cenaze işlemleri bittikten sonra (yıkama, kefenleme ve tabuta konma) evinden son yolculuğuna çıkmadan önce, cenaze evi
önünde toplanan insanlara imam tarafından yapılan konuşma sonrası helallik istenir.
Camiye getirilen cenaze, vakit namazı kılınmasının ardından kılınan cenaze namazı sonrasında cemaatten yeniden helallik istenir. Bu arada cenaze sahiplerinden birisi, ölen kişiden alacağı olan varsa kendilerinden istemesini söyler.
Tabut omuzlar üzerinde ve taşıyanların sürekli değiştiği bir yolculuktan sonra mezarlığa gelinir. Defin işi sona erene kadar ve mezar kapatılana kadar orada bulunan imamlar Kur’an-ı Kerim okumaya devam ederler.
Defnetme sonrasında, cenazeye katılan halkın tamamı cenaze sahibi ile tek tek el sıkışarak taziyede bulunurlar. Cenazenin gömülüp duaların yapılması, baş sağlığı için tokalaşmanın ardından, mezarlık dışında gelen insanlara pilav ve ayran verilmesi de geleneklerimizden biridir.
Zaman zaman pilav ikramı cenaze evinde de yapılabilir. Ölüm günü başladığı geceden başlanarak bir hafta süre ile cenaze evinde Kur’an okunur. Yatsı namazından sonra cemaat ve imamla okunan Kur’an ölen kişinin ruhuna bağışlanır.
Yörelerimizde bu gecelere ‘Eza Gecesi’ adı verilir. Ölüm sonrası olan bir haftalık süre içinde cenaze evinde yemek pişmez. Komşuları, pişirdikleri yemekleri getirerek sofra kurar, yemeği onlarla beraber yerler. Bir haftalık zaman zarfında bütün işler komşular tarafından yapılır. Ölen insanın ardından 40. ve 52. günlerinde Mevlid-i Şerif okunması da gelenek halinde olan davranışlarımızdan biridir.
MANAVLARIN KILIK VE KIYAFELERİ
Erkekler genelde ketenden yapılmış pantolon yünden örülmüş kazak ve yelek, ayaklarına da lastik ayakkabı giyerlerdi. Soğuk havalarda aba denilen ceket giyerlerdi. Bazılarının pantolonları rahat giyimli geniş olan avlu pantolon giyerlerdi. Cumhuriyetten sonra, benimsedikleri şapkayı giymeye başladılar. Bazı gençler de başlarına çevre bağlarlardı. Bazı gençler ise yakışıklı görünmek için perçem bırakıp başı açık gezerlerdi. Kadınların kıyafetleri, kızlar başlarına oyalı çember bağlarlar fakat saçlarını tam kapatmazlar; uzun saçlı olanlar saçlarını sırtlarından aşağı sarkıtırlar, omuzlarında örükler yaparak görünmesini sağlarlardı.
Gelinler ise dantelli beyaz örtme örtünürler ve saçlarını göstermezlerdi. Böylece evli kadınla bekar kızlar, kıyafetleri ile ayrılmış olurdu. Yaşlı kadınlar ketenden yapılmış çözme örtmeler ve yazma denilen siyah örtüleri kullanırlardı.
